Zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania nazywane także eating disorders (ED) są to jednostki chorobowe charakteryzujące się zaburzeniem łaknienia i związanych z nimi konsekwencjami zdrowotnym oraz objawami somatycznymi.

Należą do nich:

• Niedożywienie
• Anoreksja (anorexia nervosa)
• Bulimia (bulimia nervosa)
• Przejadanie się na tle psychicznym (binge eating disorder, BED)
• Otyłość

Geneza zaburzeń

Do głównych przyczyn zaburzeń odżywiania należą nieprawidłowe nawyki żywieniowe oraz stres. Jak się okazuje są to bardzo popularne choroby. ED mogą występować również jako dolegliwości wtórne do innych patologii lub jako odrębne dziedziczne choroby genetyczne. Zdarza się to jednak stosunkowo w niskim procencie przypadków i dotyczy głównie otyłości. (zobacz także: Przyczyny otyłości)

Nieprawidłowe nawyki żywieniowe biorą swój początek już w okresie wczesnego dzieciństwa. Wynika to często ze społecznych stereotypów, takich jak powszechne przekarmianie „na siłę” począwszy od okresu niemowlęctwa związane z poglądem, że „grube jest zdrowe”. Błędne nawyki żywieniowe to także zmora współczesności związana z nieprawidłowym stylem życia, podjadaniem między posiłkami oraz w nocy, spożywaniem dużej ilości słodyczy, fast-food’ów, czy wysokokalorycznych soków owocowych.

Zaburzenia anorektyczne nierzadko powstają na podłożu patologicznych relacji matka-dziecko i buntowniczej próby uniezależnienia się. Jedzenie jako reakcja na stres związane są często z sytuacją w domu, szkole, środowisku pracy i brakiem akceptacji. Zazwyczaj można zauważyć dwa składowe etapy tychże schorzeń. W pierwszym rozpoczyna się nadmierne spożywanie żywności na tle psychicznym: odżywianie kompulsywne lub niekontrolowane. Drugim etapem jest przejście w poważniejsze zaburzenia: dekompensacja emocjonalna z utratą kontroli i przejściem w otyłość albo próba udowodnienia samodzielności i odpowiedzialności z patologicznym odchudzaniem oraz nadmierną redukcją masy ciała. Koniec może być tragiczny - w zależności od rodzaju choroby są to ciężkie powikłania otyłości (przeczytaj: Skutki otyłości) lub śmierć z niedożywienia i wyniszczenia.

Szanse wyleczenia

Problemem są również ciężkie powikłania i konsekwencje psychiczne zaburzeń odżywiania prowadzące do depresji, działań autodestrukcyjnych, uzależnień od innych substancji lub czynności. Nawarstwiające się problemy nie ułatwiają walki z chorobą. Udowodniono jednak, że zaburzenia odżywiania doskonale dają się leczyć przy wsparciu psychologów, psychiatrów i dietetyków. Dlatego nie można lekceważyć chorób ED i należy dać sobie szansę! Wielopłaszczyznowa terapia z uwzględnieniem diety, zmiany zachowań zdrowotnych i naprawą psychospołecznych relacji ma największe szanse powodzenia.