Witamina C - odporność

Punkt Zdrowia

Właściwości

Witamina C to inaczej kwas askorbinowy lub dehydroaskorbinowy (DHA). Jest rozpuszczalna w wodzie, a po rozpuszczeniu ma odczyn kwaśny. Rozkłada się rozkłada się podczas przechowywania oraz gotowania. Wyizolowana z produktów spożywczych czysta witamina C jest białym proszkiem.

Źródła

Świeże owoce i warzywa to główne źródła witaminy C:
- warzywa kapustne (brokuły, brukselka, kalafior, kapusta),
- owoce jagodowe (czarne i czerwone porzeczki),
- ziemniaki,
- żółte i zielone warzywa (natka pietruszki, pomidory, szpinak, szczypiorek, koper, groszek, kalarepa),
- owoce (truskawki, jagody, jeżyny, poziomki, maliny, agrest, kiwi, owoce cytrusowe, owoce dzikiej róży, melony, ananasy).

W produktach zwierzęcych znajduje się bardzo mało witaminy C. Można ją znaleźć w małej ilości w mleku krowim oraz w mniej popularnych produktach: nadnerczach, grasicy, przysadce mózgowej.

Rola

1. Jest kofaktorem enzymów biorących udział w biosyntezie kolagenu, karnityny i neurotransmiterów. Wpływa na wytwarzanie i utrzymywanie kolagenu na stałym poziomie co jest niezbędne do niwelowania zmarszczek, zachowania młodego wyglądu i opóźniania procesu starzenia. Dodatkowo ułatwianie gojenia się ran i złamań

2. Jest antyoksydantem rozpuszczalnym w wodzie. Pomaga utrzymać prawidłowy potencjał oksydacyjny w komórce. Cecha ta wykorzystywana jest także w przemyśle spożywczym, gdzie stosuje się jego sole i estry jako konserwanty. Możemy spotkać się z następującymi symbolami:
E300 - kwas askorbinowy
E301 - askorbinian sodu
E302 - askorbinian wapnia
E303 - askorbinian potasu
E304 - estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego
E304(i) - palmitynian askorbylu
E304(ii) - stearynian askorbylu

3. Uczestniczy w regeneracji witaminy E z jego postaci wolnorodnikowej.

4. Hamuje peroksydację lipidów, przez co reguluje poziom zarówno całkowitego cholesterolu, jak i LDL. Uczestniczy w metabolizmie tłuszczów i kwasów żółciowych.

5. Poprawia funkcje śródbłonka i wazodylatację. To właśnie ta cecha odpowiedzialna jest za poprawę funkcji układu odpornościowego. Stan śródbłonka naczyniowego bezpośrednio przekłada się na tempo zwalczania drobnoustroju, który dostał się do krwiobiegu. Dlatego witamina C uszczelniając śródbłonek łagodzi objawy przeziębienia i skraca czas trwania niegroźnych infekcji wirusowych, a także (choć nie podnosi jako tako odporności) może zapobiegać sezonowym zakażeniom wirusowym. Hamuje tworzenie się sińców i powstawanie krwotoków. Może obniżać ciśnienie krwi.

6. Sugeruje się ochronną rolę witaminy C na powstawanie niektórych nowotworów, takich jak: rak okrężnicy, wątroby, płuc, żołądka, przełyku i trzustki

7. Wiele badań wskazuje na ochronną rolę witaminy C w chorobie niedokrwiennej serca, jednak nie ma pewności co do tej teorii.

8. Ułatwia przyswajanie niehemowego żelaza.

Palacze mają wyższe zapotrzebowanie na witaminę C.

Niedobór

Najbardziej groźną chorobą wynikającą z głębokiego niedoboru witaminy C jest szkorbut (gnilec), którego podstawowym objawem jest silna degradacja tkanki łącznej i kostnej. Obecnie zdarza się bardzo rzadko.

U dzieci obserwuje się występowanie choroby Moellera-Barlowa objawiającej się pod postacią niedokrwistości i deformacji kości.

Zaburzenia biochemiczne:
- zaburzenia w tworzeniu kolagenu - zwiększona łamliwość kości, trudniejsze gojenie się ran i złamań,
- zaburzenia w przemianie kwasów tłuszczowych – wzrost stężenia cholesterolu całkowitego i LDL,
- osłabienie naczyń włosowatych - powstawanie mikrowylewów w różnych narządach i skórze,
- niedobory witaminy E,
-  wzrost potencjału oksydacyjnego komórek – uszkodzenia komórek, przyspieszenie procesów starzenia się.

U dorosłych mogą wystąpić następujące objawy:
- wybroczyny krwawe,
- siniaki,
- zapalenie i krwawienie z dziąseł, bolesność i rozpulchnienie dziąseł,
- nadmierne rogowacenie naskórka,
- niedokrwistość mikrocytarna niedobarwliwa,
- przeciągające się gojenie ran,
- bóle stawów i mięśni,
- osłabienie,
- zwiększona podatność na zmęczenie i infekcje,
- obniżona wydolność fizyczna,
- zaburzenia zdolności adaptacji do zmian temperatury,
- samoistne krwawienia,
- uszkodzenia naczyń krwionośnych,
- zmiany w zębach (np. zgorzel),
- obrzęki kończyn,
- utrata apetytu,
- depresja,
- osteoporoza,
- zaburzenia neurologiczne,
- zapalenia błon śluzowych,
- przedłużające się przeziębienia,

Na niedobór witaminy C narażeni są szczególnie palacze, alkoholicy oraz osoby w wieku podeszłym.

Zalecane dzienne spożycie

Mężczyźni - 90 mg/d
Kobiety - 75 mg/d
Okres ciąży - 80 mg/d
Okres laktacji - 85 mg/d
Okres laktacji - 120 mg/d
Palacze dodatkowo 35 mg/d

Toksyczność

Witamina C wykazuje się stosunkowo małą toksycznością. Działania niepożądane obserwowano po bardzo wysokich dawkach (> 3g/d) i były to: zaburzenia żołądkowo-jelitowe (głównie biegunka, nudności, wymioty), kamica nerkowa, działanie prooksydacyjne, nadmierne wchłaniane żelaza,

Sytuacją wyjątkową jest ciąża, kiedy to przyjmowanie wyższych niż zalecane dawek witaminy C może być szkodliwe dla płodu (kategoria C substancji chemicznych – nie potwierdzone badaniami na ludziach).

Maksymalne dozwolone spożycie dzienne

Dorośli - 2000 mg/d
Dzieci w wieku:
1-3 lata - 400 mg/d
4-8 lat - 650 mg/d
9-13 lat - 1200 mg/d
14-18 lat  -1800 mg/d
>18 lat - 2000 mg/d
Okres ciąży i laktacji - 1800 mg/d

Komentuj

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.

Najnowsze artykuły

Szybki marsz dla zdrowia

Bieganie obniża ciśnienie krwi i poziom cholesterolu, a także redukuje ryzyko cukrzycy. Wszystkie trzy są głównymi czynnikami powodującymi choroby...

Najnowsze artykuły

Szybki marsz dla zdrowia
Bieganie obniża ciśnienie krwi i poziom cholesterolu, a także redukuje ryzyko...
Rzucamy palenie - porady
Rzucanie palenia nie jest łatwie - wymaga czasu i wysiłku, często nie udaje się...
Odchudzam się

Najnowsze artykuły

Kremy na zimę i mróz
Zimą delikatna skóra twarzy i rąk wystawiona jest na działanie mrozu, wiatru i zmian temperatury (zwłaszcza przy przechodzeniu z ciepłego miejsca w zimne i na odwrót). Wszystkie te czynniki powodują...
Dbamy o paznokcie
O zdrowie i wygląd paznokci należy dbać, w przeciwnym razie możemy doprowadzić do ich osłabienia i zniszczenia - pęknięć, rozdwajania się, wyszuszenia i podrażnienia skórki wokół paznokci. Dbanie o...

Najnowsze artykuły

Astma
Astma oskrzelowa, czyli dychawica oskrzelowa charakteryzuje się częstymi, przejściowymi nawrotami duszności, spowodowanymi niedrożnością dróg...
Cukrzyca - kontroluj jedzenie
To co jemy i kiedy jemy wpływa na poziom cukru we krwi, dlatego bardzo ważna jest kontrola tego poziomu, zwłaszcza jeżeli chorujemy na cukrzycę, ale...

Najnowsze artykuły

Brutalne gry mogą zwiększać poziom agresji

Naukowcy z uniwersytetu stanowego w Ohio, USA przeprowadzili badanie mające sprawdzić, czy granie w brutalne gry wideo powoduje zwiększenie poziomu agresji u osób w nie grających. Całość badania...

Porady dla samotnych rodziców

Wychowywanie dziecka w pojedynkę oznacza stawanie przed wieloma trudnymi zadaniami i podejmowanie ważnych decyzji na własną rękę. Samotnym rodzicom jest trudniej, muszą więc...