Mianem cukrzycy określa się grupę chorób metabolicznych, których cechą wspólną jest występowanie podwyższonego poziomu cukru we krwi (hiperglikemii). Cukier we krwi występuje w postaci glukozy. Pochodzi on z pożywienia oraz jest produkowany przez wątrobę. Poziom cukru regulowany jest przez 2 hormony produkowane przez trzustkę - insulinę i glukagon. Hormony te mają działanie przeciwstawne wobec siebie.

• Gdy poziom cukru we krwi rośnie (na przykład po posiłku) trzustka wydziela zwiększoną ilość insuliny do krwi. Insulina powoduje, że nadmiar cukru przekształcany jest w glikogen i magazynowany w wątrobie i mięśniach oraz w komórkach tłuszczowych.
• Gdy natomiast poziom cukru w organizmie spada, trzustka wydziela glukagon, który wywołuje uwalnianie glukozy z powrotem do krwi.

Cukrzyca występuje wtedy, gdy powyższy mechanizm regulacyjny zawodzi i poziom cukru we krwi wzrasta powyżej dopuszczalnych norm. Występuje kilka podstawowych przyczyn zaburzenia mechanizmu gospodarki cukrowej w organizmie. Ze względu na przyczynę powstawania, cukrzyca dzielona jest na kilka typów:

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 występuje w sytuacji, gdy organizm nie produkuje wystarczającej ilości insuliny. Przy braku insuliny, glukoza nie może być transportowana z krwi do komórek i w efekcie jej poziom we krwi rośnie nadmiernie. Szacuje się, że na świecie ok. 5-10% osób ze zdiagnozowaną cukrzycą, choruje właśnie na cukrzycę typu 1.

Cukrzycę typu 1 leczy się przede wszystkim poprzez podawanie insuliny.

Cukrzyca typu 2

Ten rodzaj cukrzycy charakteryzuje się tym, że ciało staje się odporne na insulinę, z tego też powodu cukrzyca typu 2 nazywana jest też cukrzycą insulinoodporną. W przypadku tej odmiany cukrzycy, trzustka wydziela insulinę, ale albo wydziela jej zbyt mało, albo organizm staje się na nią uodporniony i przestaje odpowiednio reagować.

Cukrzyca typu 2 jest zdecydowanie najczęściej występującym rodzajem cukrzycy. Szacuje się, że spośród osób zdiagnozowanych, 85-95% ma właśnie cukrzycę typu 2. Jako jej przyczynę, bardzo często wskazuje się otyłość i siedzący tryb życia. Z reguły dotyka ona osoby powyżej 40 roku życia, jednak coraz częściej diagnozuje się ją również u osób młodszych, a nawet u dzieci.

Cukrzyca typu 2 staje się coraz większym problemem w społeczeństwach rozwiniętych oraz coraz częściej określana jest chorobą cywilizacyjną. W bogatych społeczeństwach, takich jak Wielka Brytania lub USA, dotkniętych cukrzycą typu 2 jest coraz więcej osób. Szacuje się, że jest to około 8-10%, z czego 25% nie wie, że choruje na cukrzycę.
W leczeniu cukrzycy typu 2 przede wszystkim zaleca się ruch i utratę wagi oraz dietę.

Cukrzyca ciężarnych

Cukrzyca ciężarnych jest to zjawisko występowania podwyższonego poziomu cukru u części kobiet podczas ciąży. Z reguły cukrzyca ta ustępuje po zakończeniu ciąży. Stanowi ona zagrożenie zarówno dla kobiety jak i dla płodu. Dodatkowo u 5-10% kobiet, diagnozuje się cukrzycę typu 2 zaraz po ciąży, a u 40-60% rozwija się ona w ciągu kolejnych 5-10 lat życia.

Inne rodzaje cukrzycy

Występują również inne rodzaje cukrzycy wynikające z przyczyn genetycznych, przebytych zabiegów, infekcji i innych chorób. Szacuje się, że te rodzaje cukrzycy to między 1% a 5% wszystkich zdiagnozowanych przypadków.

Błękitny okrąg jest symbolem cukrzycy

W 2007 roku widoczny na stronie błękitny okrąg został przyjęty jako międzynarodowy symbol cukrzycy. Koło zostało wybrane ze względu na to iż jest to symbol życia i zdrowia, a błękit odnosi się do nieba oraz kolorów Organizacji Narodów Zjednoczonych.